ZOBACZ INTERAKTYWNĄ HISTORIĘ GÓRNOŚLĄSKIEJ WSP W MYSŁOWICACH

Spis numerów

Nauczyciel i Szkoła streszczenie do numeru 2 (50)

Otwieramy kolejny numer półrocznika pedagogicznego „NAUCZYCIEL I SZKOŁA” Nr 2 (50) 2011, Górnośląska WSP, Mysłowice

Rozprawy i artykuły naukowe (s. 9-93)

Pierwsza rozprawa Józefa Sowy zatytułowana: Odpowiedzialność i zaufanie w procesie wychowania dzieci i młodzieży – dotyczy odpowiedzialności, zaufania, relacji między tymi terminami, wartości, człowieczeństwa, afirmacji wolności, aksjologii i egzystencji. W świetle literatury przedmiotu trzeba stwierdzić, że proces wychowania dzieci i młodzieży jest wielostronnie i mocno osadzony w strukturze systemu wartości ogólnoludzkich (wartości uniwersalnych oraz wartości instrumentalnych). Proces wychowania dzieci i młodzieży analizowany w świetle teorii wychowania możemy odnieść wieloaspektowo do przyjętej struktury i hierarchii wartości. Wartości w procesie wychowania ukierunkowują drogę życiową dzieci, młodzieży i dorosłych w rodzinie, w szkole, w grupie rówieśniczej. W procesie wychowania nośnikiem i ukierunkowaniem zmian osobowościowych są relacje interpersonalne dzieci i młodzieży z rodzicami i nauczycielami jako osobami znaczącymi. Istota człowieczeństwa zawiera się w uznaniu wielkiej wartości człowieka jako osoby, jego godności, wolności, rozumności; integralności wymiaru fizycznego, psychicznego, duchowego; odpowiedzialności za podejmowane działania; kreowania siebie w aspekcie transcendencji; przychodzenia w darze drugiemu człowiekowi.

Barbara Laskowska w artykule – Społeczno-kulturowe kontrowersje wokół męskości. Kompulsywne dryfowanie po tożsamościach opisuje czynniki konstruujące tożsamość męską. Szczególną uwagę zwraca na ponowoczesne społeczeństwo konsumpcji, które afirmuje niepokój wokół poczucia bycia mężczyzną. Analiza ta została ukazana na przykładzie samochodów, które odgrywają istotną rolę w tworzeniu męskości.

Anatol Bodanko swój tekst zatytułowany – Psychoanalityczny model strukturalny osobowości (rozwój osobowości i postaw według Zygmunta Freuda) poświęcił osobowości definiując ten termin. Wyróżnił różne modele struktury osobowości, w których wyodrębnił związki zachodzące między tymi elementami.

Irena Burczyk w swoim opracowaniu – Tradycyjny folklor a folkloryzm stwierdza, że „folklor śląski wytworzył osobliwy konglomerat kulturowy. O jego regionalnej odrębności świadczą śląskie zwyczaje i obrzędy”.

O wielkiej roli teatru średniowiecznego pisze Justyna Sprutta w artykule – Wychowawcza rola religijnego teatru średniowiecznego zwracając uwagę na jego oddziaływanie na życie religijne i moralne widza. Teatr ten stał się widzowi bliższy, wychodząc ze świątyń na ulice i place miast. Wyodrębnia formy teatru średniowiecznego, takie jak: misteria, mirakle i moralitety niosące wychowawczy przekaz przede wszystkim o wartościach cnoty i wiary oraz bezradności i potępieniu zła.

Ks. Roland Manowski-Słomka z diecezji ostrawsko-opackiej z Republiki Czeskiej w artykule – Małżeństwo i rodzina jako wspólnota osób w nauczaniu bł. Jana Pawła II pisze: żyjemy w społeczeństwie, które się nieustannie zmienia. Rodzina jest podstawową komórką ludzkości i ma prawo być przez nią chroniona. Rodzina znajduje się dziś w niebezpieczeństwie różnych faktorów socjalnych i kulturowych, które naruszają jej stabilność. W niektórych państwach pojawia się także niebezpieczeństwo zalegalizowania praw, które naruszają naturalne fundamenty rodziny jako związku mężczyzny i kobiety, połączonych ze sobą więzią małżeńską. Rodzina jest także pierwszą komórką socjalną, która uczy młode pokolenie żyć w społeczeństwie. Tradycyjnych praw rodziny pojętej jako wspólnota osób oraz miejsce zrodzenia potomstwa broni Kościół poprzez nauczania Jana Pawła II.

Andrzej Kotłowski – Ruchy kontestacyjne młodzieży w Niemczech w latach sześćdziesiątych XX wieku – przegląd problematyki stwierdza, że ruchy te można rozpatrywać na płaszczyznach: polityczno-ideologicznej, społeczno-ekonomicznej i mentalnej. Rewolta kontrkulturowa była próbą całkowitej zmiany rzeczywistości oraz zburzenia istniejącego ładu świata – kontestowano naukę, sztukę, obyczaje, oficjalne religie, język, a nawet sposób bycia i ubierania się. Inspiracja pokolenia lat sześćdziesiątych stały się powieści Jacka Kerouaca i poezje Allena Ginma i Maurice’a Ginsberga, muzyka Johna Cage’a i całego ruchu fluxus, taniec Merce’a Cunnighama i Maurice’a Béjarta, Living Theater J. Becka i J. Maliny oraz filmy Andy’ego Warhola.

Komunikaty i sprawozdania z badań (s. 95-156)

Piotr Kowolik – Doskonalenie zawodowe nauczycieli zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej – Poprawa jakości edukacji, od momentu wprowadzenia reformy oświaty, odgrywa znaczącą rolę. W opracowaniu autor dokonał zdefiniowania pojęcia doskonalenia zawodowego nauczyciela. Powołując się na T. Nowackiego wymienił i scharakteryzował funkcje doskonalenia zawodowego: wyrównawczą, wdrożeniową (adaptacyjną), renowacyjna i rekonstrukcyjną. Zaprezentował przedmiot doskonalenia zawodowego oraz jego formy. W części empirycznej zaprezentował badania przeprowadzone w 2011 roku wśród 740 nauczycieli zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej z województw: łódzkiego, podkarpackiego i śląskiego.

Jan Łysek w artykule zatytułowanym: Specyficzne zachowania uczniów stwierdza, że: Zachowania uczniów w szkole są niezwykle zróżnicowane i przyjmują różne kategorie. Najczęściej są to strategie uczniowskie, ale występują również określone mechanizmy obronne, a zwłaszcza prokrastynacja. Znajomość specyficznych zachowań uczniów, a więc rozpoznawanie przez nauczyciela stosowanych strategii uczniowskich i występujących mechanizmów obronnych, w tym szczególnie prokrastynacji, ma ogromne znaczenie w pracy dydaktyczno-wychowawczej, a tym samym warunkuje jakość i skuteczność działań dydaktycznych i wychowawczych.

Znaczenie dotyku w kontekście integracji sensorycznej (szkic z antropologii filozoficznej i pedagogiki) stanowi główny kanon rozważań autorów Eugeniusza Szymika i Jadwigi Sebesty – artykuł przybliża czytelnikowi znaczenie zmysłu dotyku w kontekście integracji sensorycznej. Ujmuje aspekty filozoficzne i antropologiczne zagadnień związanych z dotykiem na przestrzeni dziejów myśli zachodniej. Z przeprowadzonych badan wynika, że nauczycielki edukacji wczesnoszkolnej posiadają odpowiednia wiedzę na temat znaczenia zmysłu dotyku w rozwoju małego dziecka, co ułatwi im zrozumienie kwestii dotyczących integracji sensorycznej i jej zaburzeń.

Stosowanie kary fizycznej stanowi główny wątek artykułu Angeliki Barczyk-Nessel – Kara fizyczna jako środek wychowawczy – Większość rodziców w wychowaniu swoich dzieci poszukuje metod najbardziej skutecznych, które sprawią, że ich pociecha wyrośnie na mądrego i odpowiedzialnego człowieka. Różne jednak są metody wychowawcze, po które sięgają. W artykule poruszono zagadnienie kary popularnej, a jednocześnie budzącej skrajnie różne poglądy, tj. kary fizycznej. Karcenie cielesne stale bowiem wywołuje dyskusje, czy ważniejsze jest prawo każdego człowieka do tego, aby nie stosować wobec niego siły fizycznej, czy też prawo rodziców do wychowania dziecka zgodnie ze swoim światopoglądem. Celem badań było poznanie opinii młodych ludzi na temat karcenia cielesnego.

Artykuł Michaliny Malinowskiej – Rozwój percepcji wzrokowej i aktywności plastycznej dzieci w wieku przedszkolnym prezentuje problem rozwoju percepcji wzrokowej i aktywności dzieci w wieku przedszkolnym. Po scharakteryzowaniu podstawowych terminów plastycznych ukazano twórczość plastyczną i jej znaczenie dla rozwoju małego dziecka oraz proces spostrzegania przez dziecko barwy, linii i kształtu. Przedstawiono badania w Przedszkolu Publicznym w Łaziskach Śląskich wśród dzieci 5- i 6-letnich za pomocą eksperymentu pedagogicznego przeprowadzonego w 2010 roku.

Doświadczenia i propozycje naukowo-metodyczne (s. 157-202)

Adolf E. Szołtysek w swojej rozprawce zatytułowanej – Rozwiązywanie problemów edukacyjnych (część I) pisze, że stanowi ona studium krytyczne, odsłaniając źródła generowania trudnych problemów edukacyjnych oraz proponuje sposoby ich rozwiązywania. Tekst jest wynikiem zajęć prowadzonych dla nauczycieli, dyrektorów i wizytatorów. W rozprawce poruszono następujące kwestie: 1) problemy edukacyjne wynikające z organizacji nauczania, 2) problemy edukacyjne leżące po stronie uczniów, 3) kompetencje rodziców w edukowaniu dzieci, 4) krytyczna analiza szkolnego kształcenia. Zamysłem autora jest wywołanie konstruktywnej dyskusji nad kondycja szkoły i rodziny.

O oświacie w Indiach pisze: Angelika M. Sing w artykule – Migawki edukacyjne z podróży do Indii. Wybrane problemy oświaty w Indiach dotyczą skolaryzacji w poszczególnych stanach państwa. Problematyka obejmuje szkoły: podstawowe, średnie i wyższe.

Swoje doświadczenia z pracy w Młodzieżowym Domu Kultury w Mysłowicach przedstawia Maria Inglot-Gonera w artykule – Co ma ręka do głowy? Czyli o roli prac ręcznych w rozwoju dziecka.

Całość tego działu zamyka tekst Doroty Luber – Scenariusz zajęć warsztatowych: „Zbuduję dom z cegieł miłości…”

Recenzje i sprawozdania (s. 203-220)

Przegląd nowości książkowych otwiera recenzja: Piotra P. Barczyka odnosząca się do książki Leokadii Szymczyk, Wpływ działań edukacyjnych na kształtowanie relacji w rodzinie w aspekcie wychowania seksualnego;

Gabrieli Paprotnej o książce Krystyny Duraj-Nowakowej – Kształtowanie profesjonalnej gotowości pedagogów;

Piotra Kowolika o książce Kazimierza Denka – Nauka i edukacja w uniwersytecie XXI wieku;

Małgorzaty Rozenbajgier o książce Danuty Wosik-Kawali, Teresy Zubrzyckiej-Maciąg – Kompetencje diagnostyczne i terapeutyczne nauczycieli;

Piotra Kowolika o pracy zbiorowej napisanej pod redakcja Anatola Bodanko, Antoniego Augustyna i Norberta Niestolika – Dylematy współczesnego wychowania i kształcenia.

Sylwetki pedagogów (s. 223-243)

Zaprezentowano następujące sylwetki;

● Anatol Bodanko – Julian Ochorowicz (1850-1917) – ojciec polskiej psychologii naukowej;

● Elżbieta Górnikowska-Zwolak – Laudacja na cześć Barbary Bochyńskiej – Laureatki nagrody Górnośląskiej WSP – Sapere Aude 2010;

● Dorota Luber – Dr hab. Wacław Golonka – sukces naukowy, artystyczny i osobisty.

Zapraszamy do lektury!

Sekretariat Redakcji Redaktor Naczelny

Mgr Lidia Pośpiech Doc. dr Piotr Kowolik

Nauczyciel i Szkoła streszczenie do numeru 1 (49)